Neolitik mirasın odağında
1965’ten beri hizmet veren Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi, 2015 yılında geniş bir alana yayılan modern binasına taşındı. Şanlıurfa ve çevresinden çıkarılan eserleri sergileyen müze, özellikle Neolitik Dönem açısından uluslararası önem taşıyor. Göbeklitepe’ye ait eserleri barındırması da koleksiyonun belirleyici başlıklarından biri. Müze anlatısında, insan boyutlarında yapılmış ve uygarlık tarihinin bilinen en eski gerçek heykeli olarak nitelenen Balıklıgöl Adamı ile Göbeklitepe kazı buluntuları ve canlandırmaları öne çıkıyor.
Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nin kapsamı, çevresindeki yerleşim bölgeleri, höyükler ve ören yerlerinden besleniyor. Harran ve çevresinden çıkarılan buluntular koleksiyonun belkemiğini oluştururken, Atatürk Barajı, Birecik Barajı ve Kargamış Barajı göl aynası altında kalan yerleşimlerde gerçekleştirilen kurtarma kazılarının buluntuları da müzede yer alıyor.
Kronolojik sergileme, canlandırma ve arkeopark
30.000 metrekarelik tek müze kompleksi içinde 14 ana sergi salonu ve 33 canlandırma alanı bulunuyor. Sergi salonlarında Paleolitik Dönem yüzey buluntuları ve canlandırmalarından başlayarak Neolitik Dönem, Nevali Çori Tapınağı, Kalkolitik, Tunç, Demir, Helenistik, Roma, Bizans ve İslami dönemlere ait eserler kronolojik bir düzen içinde sunuluyor.
Koleksiyonda çakmak taşından kesici aletler ve deliciler, taş idoller, kaplar, geometrik desenli seramikler, mühürler, ölü gömme küpleri, fayanstan kolye taneleri, figürinli kap parçaları, hayvan figürinleri, madeni eşyalar, takılar ve heykeller görülebilir. Arkeopark alanı ise dönemlerinin mimari özelliklerini yansıtan, kronolojik sıralanmış yapı örnekleri ile deneysel arkeolojik çalışmalara uygun bir kazı eğitim alanını bir araya getiriyor.
Aynı bahçedeki mozaik durağı
Müze kompleksiyle aynı bahçede, ayrı bir binada bulunan Şanlıurfa Haleplibahçe Mozaik Müzesi de bu kültür rotasının parçası. Haleplibahçe kazı alanında, taban mozaiklerinin bulunduğu yerde, yani in situ koruma anlayışıyla inşa edilen müze; iyi korunmuş mozaik örneklerini sunuyor. Savaşçı Amazon kadınlarını dünyada ilk kez bir mozaiğe resmeden parça ise öne çıkan eserler arasında yer alıyor.
Fotoğraf: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı / muze.gov.tr