Olympos

Liman kentinden Likya Birliği’ne

Olympos, Antalya’nın güney sahillerinde Phaselis’ten sonra ikinci önemli liman kenti olarak tanımlanır. Adını, “yüksek dağ” anlamıyla, kuzeyinde yer alan Tahtalı Dağı’ndan alır. Kesin kuruluş tarihi bilinmese de adı MÖ 167–168 yıllarında basılan sikkelerde geçer. Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip altı şehirden biri olan kent, birliğin önemli yerleşim merkezleri arasında kabul edilir.

Helenistik dönemde kurulduğu belirtilen Olympos, Komutan Servilius İsauricus’un kenti korsanlardan temizlemesinin ardından MÖ 78’de Roma topraklarına katılmıştır. Yanartaş olarak bilinen, kendi kendine sürekli yanan ateş sayesinde önemli bir dini merkez hâline gelen kent, bu niteliğini Roma ve Bizans dönemlerinde de sürdürmüştür.

Nehir çevresinde gelişen kalıntılar

Günümüze ulaşan kalıntıların çoğu orman içinde, ağaç ve çalılarla örtülüdür; Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine aittir. Yapılar, doğudan batıya hızla denize akan ırmağın ağzında ve iki yakasında yoğunlaşır. Antik dönemde kenti ikiye bölen nehir yatağı kanal içine alınmış, iki kıyı iskele olarak kullanılmış ve bir köprüyle birbirine bağlanmıştır. Köprünün bir ayağı bugün de yerindedir.

Nehir ağzına yakın küçük ve dik akropolde geç dönem yapı kalıntıları bulunur. Güney kıyıdaki Helenistik temelli, Roma onarımlı küçük tiyatro oldukça haraptır; girişinin yalnızca bir yanı iyi korunmuştur. İç duvarlarında yer yer freskolar bulunan Bizans kilisesi ise alanın en anıtsal kalıntısıdır. Nehir ağzının batısındaki tapınak kapısı, mimari parçalara göre İon düzenindeki küçük bir tapınağa aittir; kapı önündeki heykel kaidesi, yapının Roma İmparatoru Marcus Aurellius adına MS 172–173’te yapıldığını gösterir.

Lahit, yürüyüş rotası ve çevresi

Antalya Müzesi kazılarıyla gün ışığına çıkarılan Kaptan Eudomus’un Lahdi, Olympos’un öne çıkan buluntularındandır. Nehir ağzı yanındaki kayalığın oyuğunda yer alan lahit; şiirsel ithaf yazıtında kaptanın adını vermesi ve uzun kenarındaki gemi kabartmasında gemi biçimini betimlemesi bakımından önem taşır.

Olympos Antik Kenti ve civarı, Likya Yolu’nun 7,5 kilometrelik bir etabını oluşturur. Olympos, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilen “Likya Uygarlığı Antik Kentleri” arasında da yer almaktadır.