Hierapolis (Pamukkale) Örenyeri

Su ve inancın kent hikâyesiHierapolis Antik Kenti’nin Bergama krallarından II. Eumenes tarafından İ.Ö. 2. yüzyılda kurulduğu belirtilir. Kentin adının ise Bergama’nın efsanevi kurucusu Telephos’un eşi Hiera’dan geldiği söylenebilir. Deprem bölgesindeki konumu, Hierapolis’in tarihini sürekli yıkım ve yeniden inşa süreçleriyle biçimlendirmiştir. Bugün ayakta bulunan yapıların önemli bölümü, İ.S. 60’lı yıllardaki büyük depremin ardından inşa edilmiştir.Bu yeniden yapılanma sonrasında kent, Helenistik niteliğini kaybederek ızgara planlı tipik bir Roma kenti görünümü kazanmıştır. Roma döneminin ardından Bizans döneminde de önemini koruyan Hierapolis, İ.S. 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanlık merkezi olarak öne çıkar. Kaynakta bu durum, Hz. İsa’nın havarilerinden Aziz Philip’in İ.S. 80’li yıllarda burada öldürülmesiyle ilişkilendirilir. Bizans yönetimiyle birlikte Aziz Philip adına sekizgen planlı Martyrıum inşa edilmiş; kentin ünvanı yükselerek Metropolis olmuştur.Izgara planlı kent ve anıtsal yapılarHierapolis, iki anıtsal kapısı ile ana caddeyi kesen ve ona paralel uzanan cadde ve sokakların oluşturduğu ızgara planıyla tarif edilir. Yaklaşık 1 kilometre uzunluğundaki ana cadde kenti ikiye ayırır; caddenin iki yanında revaklar, kamu binaları, dükkânlar ve atölyeler yer alır. Bu düzen, kentin kamusal ve gündelik hayatına dair güçlü bir çerçeve sunar.Kentin surları dışında, kuzey, güney ve doğu yönlerinde konumlanan nekropol alanları Güneybatı Anadolu’nun en büyük nekropolü olarak belirtilmektedir. Hamam-Bazilika, Latrina, Tiyatro, Plutonium, Apollon Tapınağı, su kanalları, nymphaeumlar, Aziz Philip Martyriumu ve Aziz Philip Kilisesi gibi kiliseler ile Büyük Hamam Kompleksi, alanın başlıca yapıları arasındadır.Kültürel ve doğal mirasın yan yana gelişiİ.S. 7. yüzyıldaki büyük depremle tahrip olan kent, zamanla kimliğini kaybetmiş; 12. yüzyılda küçük bir kasabaya dönüşmüş, İ.S. 13. yüzyılda Selçuklu egemenliğine girmiş ve 14. yüzyıldaki depremden sonra tamamen terk edilmiştir. Kalıntılarının büyük bölümü Roma dönemine ait olan Hierapolis (Pamukkale) Örenyeri, yanında yer alan Pamukkale Travertenleri’yle birlikte 1988’de hem kültürel hem doğal miras olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Kaynakta, kentin tarihin her döneminde önemli bir şifa ve inanç merkezi olduğu da vurgulanır.