Hamsilos Tabiat Parki

Denizin kara içine uzanan peyzajı

Hamsilos Tabiat Parki, Sinop Yarımadası’nın İnceburun uzantısında konumlanır. Parkın karakterini belirleyen başlıca unsur, adını da veren Hamsilos Koyu’dur. Halk arasında Hamsaroz olarak da anılan bu koy, denizin bir nehir gibi kara içine girdiği ria tipi kıyı oluşumunun Karadeniz’deki dikkat çekici örneklerinden biri olarak tanımlanır. Hamsilos Mevkii’ndeki doğal liman, görünüşü nedeniyle birçok yayında İskandinavya’daki fiyortlarla ilişkilendirilse de kaynakta fiyort değil, Deveci Deresi Vadisi’nin derin bölümlerinin deniz seviyesinin yükselmesiyle boğulup limana dönüşmesi sonucu oluşmuş bir yer şekli olarak açıklanır.

Deniz, koy ve yeşilin aynı manzarada buluştuğu bu oluşum, parkın görsel peyzajını öne çıkarır. Hamsilos Koyu’nun yanı sıra Akliman Koyu da alanın iki doğal limanından biridir; bataklık, kumul, deniz ve ormanlık alanlar bu kıyı peyzajına eşlik eder.

Koruma altındaki doğal çeşitlilik

1. Derece Doğal Sit Alanı olan Hamsilos Tabiat Parki, Türkiye’nin 22’nci tabiat parkı olarak belirtilir. Farklı habitatların bir aradalığı, alanın zengin biyoçeşitliliğine zemin hazırlar. Kaynakta yabani karanfil, Kastamonu soğanı, deve dikeni, teke sakalı, sütleğen ve Sinop çiğdemi dahil altı endemik bitki türü ile korunmaya değer, farklı tehlike kategorilerinde değerlendirilen başka bitkilerin varlığına yer verilir.

Park, kuşlar bakımından da yaban hayatı özellikli bir alandır. Yaklaşık 150 kuş türünün barınmak, konaklamak ya da göç etmek amacıyla tercih ettiği ifade edilir. Bu çeşitlilik, Hamsilos’u yalnızca kıyı biçimleriyle değil, canlı yaşamıyla da belirginleşen bir doğa alanı hâline getirir.

Akliman’ın rekreatif ve kültürel katmanları

Akliman Mesire Yeri, 1987’de mesire yeri olarak tescil edilmiş; tabiat parkının ilanıyla bu statü kaldırılarak park sınırlarına dahil edilmiş ve Akliman Günübirlik Kullanım Alanı adını almıştır. Peyzaj değerlerinin rekreatif kullanımına olanak veren günübirlik tesisleriyle parkın bir başka odak noktasıdır.

Kaynak, Akliman çevresini kültürel kaynak değerleri açısından da zengin bir mevki olarak aktarır: liman içindeki arkeolojik döneme tarihlendirilen keramik parçaları ve eski denizcilerin mezarları bunlar arasındadır. Deniz kıyısındaki bazı buluntuların fosil kalıntısı olduğuna dair ifade ise resmî kaynaklara değil, yöre halkının anlatımına dayandırılır. Kadınlar Hamamı da Amazon kadınlarının yıkandığına inanılan alan olarak anılır.