Gazi Muzesi

Mıntıka Palas’tan müzeye

Gazi Muzesi, 1902 yılında Jean İonnis Mantika tarafından inşa edilen Mıntıka Palas Oteli binasında hizmet verir. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıktığında altı gün kaldığı yapı, bu konaklamanın hazırlıklarına ilişkin aktarımıyla da öne çıkar. Dönemin Canik Livası Muhasebe-i Hususiye Müdürü Osman (Atlı) Bey’in anlatımında, boş durumdaki otelin açtırılması; askerî hastaneden karyola, evlerden yatak ve yorgan, daireden ise masa, sandalye ve yazı takımı getirilerek oda, salon ve mutfağın hazırlanması yer alır.

İki katlı yapının dış duvarları yığma tuğladan, iç bölmeleri bağdadî olarak yapılmıştır. Bina, 12 Haziran 1926 tarihinde Samsun halkı adına Mustafa Kemal Paşa’ya armağan edilmiştir. Atatürk’ün ölümünün ardından önce kız kardeşi Makbule Atadan’a geçen yapı, 1939’da 19 Mayıs Halk Müzesi yapılmak üzere Samsun Belediyesi’nin sorumluluğuna teslim edilmiştir.

Dönüşen kullanım, bugünkü koleksiyon

Binanın üst katı müzeye dönüştürülürken, alt kat 1985-1995 yılları arasında Oda Tiyatrosu olarak hizmet verdi. 1997’ye kadar Samsun Belediyesi sorumluluğunda kalan yapı, bu tarihten sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredildi. Gerekli düzenlemeler ve onarımların ardından 1998 yılında Samsun Gazi Müzesi olarak hizmet vermeye başladı.

Müzenin giriş ve üst katında, Atatürk tarafından kullanılan eşyalar ile Atatürk’e ait hatıra eserler sergilenir. Koleksiyonun dikkat çeken unsurları arasında Atatürk’ün ve 19 Mayıs 1919’da onunla birlikte Samsun’a çıkan on sekiz silah arkadaşının balmumu heykelleri bulunur. Yapı, bir otel olarak başlayan hikâyesini armağan, halk müzesi, tiyatro ve müze kullanımlarıyla sürdüren katmanlı geçmişi üzerinden okuma imkânı sunar.